ارگانوفسفات‌ها

• تظاهرات بالینی مسمومیت با ارگانوفسفره‌ها بسته به نوع عامل، مسیر مواجهه و میزان آن متغیر است و شامل اثرات موسکارینی و نیکوتینی می‌شود. نکته قابل توجه اینکه در یک مطالعه روی ۳۱ کودک مسموم شده، برخلاف بزرگسالان، تشنج و کما شایع‌ترین علائم بودند و علائم موسکارینی و نیکوتینی کمتر دیده شدند. محققان این تفاوت را به دشواری تشخیص علائم موسکارینی در نوزادان (مانند گریه) و مصرف محصولات آلوده به جای تماس مستقیم نسبت دادند.

در علائم حیاتی ممکن است تنفس ضعیف، برادیکاردی و افت فشار خون یا برعکس، تنفس سریع، فشار خون بالا و تاکیکاردی مشاهده شود. پایش مداوم اکسیژن خون با پالس اکسیمتری ضروری است.

انواع فلج در مسمومیت ارگانوفسفره:

۱. فلج نوع I: فلج حاد ناشی از دپلاریزاسیون مداوم در محل اتصال عصبی-عضلانی

۲. فلج نوع II (سندرم میانی): ۲۴-۹۶ ساعت پس از بهبود علائم حاد بروز می‌کند و با ضعف عضلات پروگزیمال، گردن و تنه مشخص می‌شود. درگیری عضلات دیستال کمتر است. ممکن است اعصاب جمجمه‌ای نیز درگیر شوند. این سندرم ۴-۱۸ روز طول می‌کشد و ممکن است نیازمند تهویه مکانیکی باشد. عفونت و آریتمی قلبی از عوارض احتمالی هستند.

۳. فلج نوع III (پلی‌نوروپاتی تأخیری): ۲-۳ هفته پس از مواجهه با دوز بالا رخ می‌دهد و ناشی از مهار استراز هدف نوروپاتی است. مشخصه آن ضعف عضلات دیستال با درگیری کمتر عضلات گردن، اعصاب جمجمه‌ای و عضلات پروگزیمال است. بهبودی می‌تواند تا ۱۲ ماه طول بکشد.

+عوارض عصبی-روانی شامل اختلال حافظه، گیجی، تحریک‌پذیری، خواب‌آلودگی و سایکوز است. علائم خارج هرمی مانند دیستونی، سفتی چرخ‌دنده‌ای و علائم پارکینسونی نیز ممکن است دیده شود. سندرم شبه گیلن-باره و فلج دوطرفه عصب حنجره‌ای راجعه از دیگر عوارض احتمالی هستند.

رفع آلودگی:

• خارج کردن تمام لباس‌ها و شستشوی بدن با آب و صابون
• استفاده از تجهیزات حفاظت فردی توسط کادر درمان شامل دستکش و گان نئوپرن
• استفاده از ماسک کارتریج کربن برای محافظت تنفسی
• شستشوی چشم‌های آلوده با محلول کلرید سدیم ایزوتونیک یا رینگر لاکتات

به دلیل خطر اختلال تنفسی یا علائم عود کننده، بستری کردن تمام بیماران علامت‌دار برای حداقل ۴۸ ساعت در بخش مراقبت‌های ویژه توصیه می‌شود. بیمارانی که ۱۲ ساعت پس از مواجهه با ارگانوفسفات بدون علامت هستند را می‌توان مرخص کرد، زیرا شروع علائم معمولاً باید در این بازه زمانی رخ دهد.

پس از مواجهه شغلی، نباید به بیماران اجازه بازگشت به کار با ارگانوفسفات‌ها داده شود تا زمانی که فعالیت کولین استراز سرم به ۷۵٪ سطح پایه شناخته شده برگردد. همچنین، تعیین سطوح پایه کولین استراز برای کارگرانی که در معرض ارگانوفسفات شناخته شده هستند، توصیه می‌شود. بیماران با تروما یا آسیب انفجاری همزمان باید طبق پروتکل استاندارد حمایت پیشرفته حیات در تروما (ATLS) درمان شوند. رفع آلودگی بیماران باید همیشه برای جلوگیری از مسمومیت پرسنل پزشکی در نظر گرفته شود. ارکان اصلی درمان دارویی در مسمومیت با ارگانوفسفات (OP) شامل آتروپین، پرالیدوکسیم (2-PAM) و بنزودیازپین‌ها (مانند دیازپام) است. مدیریت اولیه باید بر استفاده کافی از آتروپین متمرکز باشد. بهینه‌سازی اکسیژن‌رسانی قبل از استفاده از آتروپین برای به حداقل رساندن پتانسیل دیس‌ریتمی توصیه می‌شود. دوزهای بسیار بزرگتری از آتروپین اغلب برای مسمومیت با آفت‌کش OP نسبت به زمانی که آتروپین برای موارد دیگر استفاده می‌شود، مورد نیاز است. برای دستیابی سریع به آتروپینیزاسیون کافی، معمولاً از رویکرد دو برابر کردن استفاده می‌شود، با افزایش دوزها از ۱ میلی‌گرم به ۲ میلی‌گرم، ۴ میلی‌گرم، ۸ میلی‌گرم، ۱۶ میلی‌گرم و غیره. یک مورد مسمومیت شدید با آفت‌کش OP می‌تواند ذخیره آتروپین یک بیمارستان را تمام کند. داده‌های حاصل از حمله سارین در متروی توکیو نشان می‌دهد که بیماران مسموم شده با عوامل اعصاب نسبت به افراد مسموم شده با آفت‌کش‌های OP به آتروپین بسیار کمتری نیاز دارند.

بنابراین بطور خلاصه می تواند اشاره کرد :

• بستری حداقل ۴۸ ساعته در ICU برای بیماران علامت‌دار
• ترخیص بیماران بدون علامت پس از ۱۲ ساعت پایش
• بازگشت به کار پس از رسیدن فعالیت کولین استراز سرم به ۷۵٪ سطح پایه
• درمان دارویی با سه رکن اصلی: ۱. آتروپین: با دوزهای افزایشی (۱، ۲، ۴، ۸، ۱۶ میلی‌گرم) ۲. پرالیدوکسیم ۳. بنزودیازپین‌ها (مانند دیازپام)

نکته: در مسمومیت با عوامل اعصاب نسبت به آفت‌کش‌های ارگانوفسفره، نیاز به آتروپین کمتر است.