گوگرد تری اکسید

• با توجه به آسیب استنشاقی ناشی از بخارات این عامل شیمیایی محافظت تنفسی برای کارکنان صنایع مربوطه و هم چنین امدادگران الزامی است. در شرایط اضطراری فرد باید از ماسک تنفسی ترجیحا با فشار تهویه ای مثبت و با مخزن هوای پاک و یا دارای کارتریج چندمنظوره برای تصفیه هوای محیط استفاده کند. در صورتی که ماسک تنفسی تنها وسیله حفاطتی صورت می باشد ترجیحا باید از ماسک تمام صورت استفاده شود. قطعات و وسایل حفاظتی باید استانداردهای لازم را از مراکز مربوطه اخذ کرده باشند.
• با توجه به احتمال آسیب شدید مخاط چشم در تماس با اسید حاصله از این عامل شیمیایی کارکنان می بایست از عینک محافظ چشم و یا شیلد صورت استفاده کنند.
• با توجه به آسیب مستقیم پوست در تماس با این عامل شیمیایی لازم است از لباس محافظتی مناسب با پوشش تمام بدن استفاده شود.
• لازم است در محل کار و یا مواجهه با این عامل شیمیایی دسترسی راحت به آب جهت شست و شو و فواره های شست و شوی چشمی فراهم باشد.

1. نحوه مواجهه :

• استنشاقی : راه اصلی بروز آسیب است. هم به عنوان آلاینده هوا می تواند مواجهه مزمن ایجاد کند و هم به عنوان یک ماده شیمیایی صنعتی به صورت بخار در هوا پخش شده و افراد پیرامون را در معرض استنشاق قرار دهد. به محض ورود به سیستم تنفسی با مولکول های آب موجود در مخاط تنفسی ترکیب شده و سولفوریک اسید تولید می کند. بر اساس سایز بخارات استنشاق شده می تواند در قسمت های مختلف سیستم تنفسی رسوب و منجر به بروز علایم شود. در صورت جذب مشتقات سولفوری از سیستم تنفسی درگیری سایر ارگان ها مشاهده نشده است و توسط کبد متابولیزه و از طریق ادرار دفع می گردد.
• تماس مستقیم : مواجهه مستقیم پوست یا مخاط و یا چشم به دلیل خاصیت تحریک کننده و خورندگی بالا می تواند منجر به بروز آسیب جدی شود. جذب سیستمیک به دنبال مواجهه پوستی ندارد.
• بلعیدن : ممکن است در اثر بروز اشتباه به دلیل بی رنگ بودن و یا به دلیل اقدامات خودکشی توسط افراد بلعیده شود. 

1. اثرات سلامتی :

• مواجهه حاد :

• تنفسی : تحریک مخاط دهان و بینی و مجاری تنفسی ، گلودرد ، افزایش ترشحات تنفسی ، اسپاسم حنجره ، سرفه ، عطسه ، تنگی نفس. در موارد شدید ادم ریوی
• گوارشی : درد اپیگاستریک ، تهوع و استفراغ ،افزایش ترشح بزاق، سوختگی شیمیایی مخاط گوارشی ، پارگی احشا ، پریتونیت شیمیایی.
• پوست : قرمزی ، تاول ، سوختگی شیمیایی سطحی و عمقی ، آسیب بافت های زیر جلدی
• چشم : کونژکتیویت ، اشک ریزش ، زخم قرنیه ، پارگی کره چشم ، نابینایی
• قلبی عروقی : در موادر مواجهه شدید می تواند منجر به هیپوتانسیون ، برادی کاردی و کلاپس قلبی عروقی شود. در این صورت امکان نارسایی ارگان های متعدد و نهایتا مرگ وجود دارد.

• مواجهه مزمن :

• برونشیت مزمن ، آمفیزم ریوی ، افزایش استعداد ابتلا به عفونت های ریوی ، پوسیدگی دندان
• سرطان زایی : در برخی مطالعات مواجهه مزمن با سولفوریک اسید منجر به کانسر نازوفارنکس شده است.
• تولیدمثل : در مطالعات حیوانی اثر تراتوژن داشته است ولی در مطالعات انسانی اثبات نشده است.

اقدامات محل حادثه :

• لزوم استفاده از وسایل حفاظت شخصی مناسب توسط امدادگران
• مصدوم در صورت توانایی راه رفتن باید هر چه سریع تر به منطقه امن برود و در صورت ناتوانی در راه رفتن با برانکارد منتقل شود.
• در صورت مواجهه با حالت گاز و عدم مواجهه پوست و چشم با فرم مایع نیازی به آلودگی زدایی نیست. چنین فردی امکان آسیب به سایر افراد را ندارد.
• در صورت آلودگی پوست و چشم لازم است لباس ها و لنز چشمی در اولین فرصت خارج شده و در محفظه پلاستیکی دو لایه قرار داده شود.
• شست و شوی پوست با آب فراوان و اسفنج ملایم بدون آسیب به پوست و مراقبت از بروز هیپوترمی
• شست و شوی چشم با آب یا سالین حداقل به مدت 15 دقیقه
• در صورت بلع ، استفاده از شارکول فعال ، لاواژ معده یا خنثی سازی با بیکربنات توصیه نمی شود. در صورت نبود علایم تنفسی و توانایی بلع می توان در دقایق ابتدایی پس از بلع اسید از آب یا شیر برای رقیق کردن مختوی معده استفاده کرد. برای جلوگیری از القای استفراغ حجم مایع تجویزی در بالغین حداکثر 250 سی سی  است
• افرادی که پس از مواجهه علامتی ندارند و یا تحریک پوستی مختصری داشته اند را می توان پس از ثبت اطلاعات فردی و ذکر علایم هشدار ترخیص کرد. افراد دارای علایم تنفسی از جمله تنگی نفس و سرفه و نیز افراد با بلع اسیدحتما باید به مراکز درمانی ارجاع شوند.

اقدامات درمانی در اورژانس :

• اطمینان از راه هوایی مناسب و گردش خون کافی :
  • انتوباسیون و  تهویه مکانیکی در صورت افت هوشیاری و ناتوانی در محافظت از راه هوایی ، سوختگی شیمیایی و ادم شدید حنجره ، نارسایی تنفسی
  • تزریق مایعات وریدی ایزوتونیک جهت حفظ فشار خون سیستولیک بالای 90 با سرعت یک لیتر در ساعت در افراد با افت فشار خون
• مانیتورینگ قلبی در افراد بد حال و درمان آریتمی در صورت بروز
• در صورت تماس استنشاقی با گاز شیمیایی بررسی متناوب وضعیت تنفسی :

• درمان برونکوسپاسم : بتا آگونیست استنشاقی و کورتیکواستروئید وریدی
• گرافی قفسه سینه در صورت بروز سرفه و خلط
• استفاده از اکسیژن مکمل در صورت هیپوکسی
• با توجه به احتمال بروز ادم ریوی با تاخیر 24-72 ساعته نسبت به زمان مواجهه توصیه می شود در افرادی که پس از اقدامات اولیه هم چنان علایم پایدار تنفسی از جمله سرفه و تنگی نفس دارند جهت پایش وضعیت تنفسی تحت نظر باشند.
• در صورت بروز ادم ریوی و نیاز به ونتیلاسیون مکانیکی استفاده از PEEP پایین جهت جلوگیری از باروتروما توصیه می شود.

• تماس پوستی و چشمی :
  • اطمینان از آلودگی زدایی کافی از پوست و مخاطات و معاینه کامل پوست و مخاطات
  • درمان سوختگی شیمیایی مشابه سایر موارد سوختگی با پانسمان روزانه و استفاده از مسکن مناسب
  • در صورت باقی ماندن علایم چشمی (اشک ریزش، ترس از نور، درد وقرمزی)پس از شست وشوی مناسب با آب یا سالین 0.9 درصد به مدت 15 دقیقه لازم است جهت بررسی آسیب قرنیه معاینه چشم پزشک انجام شود.
  • برای برطرف کردن اسپاسم پلک و شست و شوی کافی چشم می توان از قطره تتراکائین استفاده کرد.
• بلع اسید :

• شست و شوی فضای دهان و حلق با آب
• پرهیز از تجویز بیکربنات یا قلیا جهت خنثی سازی اسید
• تجویز سوکرالفیت جهت ترمیم مخاطی و کاهش درد
• در صورت مراجعه در دقایق ابتدایی و نبود علایم تنفسی و علایم بالینی پارگی احشا : رقیق سازی محتوی معده با حداکثر 250 سی سی آب یا شیر
• بررسی اندوسکوپیک در 12 ساعت اول جهت ارزیابی سوختگی مخاط گوارشی
• ارزیابی تنگی ناشی از سوختگی شیمیایی در هفته های بعد
• مشاوره جراحی در صورت علایم پارگی احشا

• آنتی دوت ندارد.
• همودیالیز و هموپرفیوژن به برطرف شدن علایم کمکی نمی کند.

اقدامات پاراکلینیک :

• درد قفسه سینه : نوار قلب . ارسال تروپونین سرم
• تنگی نفس : پالس اکسی متری ، گازهای شریانی ، گرافی قفسه سینه
• بیماران تحت نظر : شمارش سلول های خونی ، الکترولیت ها ، کارکرد کلیوی و کبدی در بیماران بدحال
• سطح سرمی سولفور تری اکسید یا سولفوریک اسید ارزیابی نمی شود