کلروسولفونیک اسید

• عینک ضد اسید یا کلاه لاستیکی، دستکش لاستیکی بلند، کفش لاستیکی، پیش بند بلند لاستیکی، پیراهن و شلوار از پشم یا الیاف اکریلیک و کلاه لبه دار. برای استفاده اضطراری که شامل قرار گرفتن در معرض زیاد است، باید از یک لباس کامل لاستیکی با کلاه، دستکش و چکمه های لاستیکی استفاده شود.

• با توجه به آسیب استنشاقی ناشی از بخارات این عامل شیمیایی حفاظت از دستگاه تنفسی با استفاده از تجهیزات مناسب و تایید شده الزامی است. باید از ماسک تنفسی مناسب تمام صورت استفاده شود.

• در حین کار با این عامل شیمیایی باید از خوردن ، آشامیدن و کشیدن سیگار پرهیز شود و قبل از مصرف غذا دست ها به صورت کامل و صحیح شست و شو داده شود.

• لازم است جهت پیشگیری از تشدید آسیب در محل کار دسترسی آسان به آب جهت شست و شوی بدن و فواره شست و شوی چشم فراهم شود.

نحوه ی مواجهه :

• بخارات این گاز بسیار سمی است . در تماس با آب و بسیاری از مواد احیاکننده مانند فلزات،فسفر،نیترات،بازها و بسیاری از مواد دیگر واکنش داده ، میتواند سبب آتش سوزی شود و گازها وبخاراتی تولید کند که بسیار سمی است .

•  در صورت استنشاق بخار آن از طریق تنفسی
• در صورت بلع از راه گوارشی باعث مسمومیت می شود
•  در صورت تماس مستقیم یا تماس بخار با چشم و پوست نیز سبب سوختگی شدید و آسیب جدی چشم و پوست می شود .
• تماس مقادیر زیاد با پوست علاوه بر سوختگی جذب سیستمیک هم دارد .

اثرات سلامتی :

• مواجهه حاد :

• تنفسی : پس از استنشاق بخارات کلروسولفونیک  و تولید اسید سولفوریک و هیدروکلریدریک در تماس با مخاط با تحریک و سوزاندن موضعی بافت های پوششی منجر به بروز علایم ذیل می شود  : گلودرد ، سرفه و خلط ، تب ،تنگی نفس ، درد قفسه سینه ، خس خس سینه .. در موارد شدید. احتمال خفگی در صورت ادم گلوت. در مواجهه با دوز بالا امکان وقوع ادم ریوی وجود دارد.
• چشم : کونژکتیویت ، حرکات چشمی دردناک ، زخم قرنیه و در موارد شدید پارگی کره چشم و ار دست دادن بینایی.
• عصبی : خواب آلودگی ، کاهش فعالیت روزانه ، آتاکسی
• گوارشی : تهوع و استفراغ ، درد و سوزش اپیگاستریک ، در موارد بلع مقادیر زیاد می تواند منجر به سوختگی شیمیایی مخاط مری و معده و پرفوراسیون به دنبال آن و نهایتا منجر به مدیاستینیت یا پریتونیت شیمیایی شود.
• کلیوی : در موارد آسیب شدید منتهی به شوک می تواند نارسایی حاد کلیوی ایجاد کند
• پوست : سوختگی شیمیایی سطحی و عمقی وآسیب بافت های زیرجلدی در موارد شدید

• اثرات تاخیری مواجهه حاد : ادم ریوی تاخیری ریه (پنومونیت توکسیک)، تنگی مجاری گوارشی در سطح حلق یا مری یا پیلور پس از سوختگی شیمیایی و وقوع دیس فاژی

• کمک و اقدامات اولیه:

  مواجهه مزمن با دوز پایین : آسیب ریوی(برونشیت مزمن و بیماری مزمن انسدادی) و خوردگی مینای دندان ها ،خونریزی و احتقان بینی ،از بین رفتن سپتوم بینی ، درد قفسه سینه

• اقدامات محل حادثه :

• امدادگران ملزم به استفاده ار ماسک های تنفسی پوشاننده ی کل صورت و تجهیزات پوششی مخصوص و دستکش هستند .
• مصدومان هرچه سریعتر به منطقه ی امن منتقل شوند .
• مصدوم در صورت توانایی راه رفتن باید هر چه سریع تر به منطقه امن برود و در صورت ناتوانی در راه رفتن با برانکارد منتقل شود
• بیمار از منبع آلوده کننده جدا و دور شود . لباس بیمار تعویض شود و پوست و چشم بیمار کاملا شستشو داده شود .
• شستشوی چشم و پوست حداقل به مدت 20  دقیقه انجام شود .
• بیمار گرم نگه داشته شود.
• موارد آسیب اسنشاقی در معرض هوای تازه قرار گیرد.
• در صورت آلودگی پوست و چشم لازم است لباس ها و لنز چشمی در اولین فرصت خارج شده و در محفظه پلاستیکی دو لایه قرار داده شود. برای خارج کردن لنز چشمی ابتدا فرد امدادگر باید دستان خود را با آب و صابون به دقت شست و شو دهد. سپس با یک دست پلک فوقانی را به سمت بالا برده و در حالی که عنبیه چشم کاملا مشخص است با لبه دو انگشت دست دیگر لبه های لنز را به سمت مرکز لنز فشار داده تا لنز از چشم جدا شود. باید مراقبت شود که ناخن فرد با چشم مصدوم تماس نداشته باشد.
• در صورت عدم وجود نبض می بایست احیاء قلبی ریوی طبق پروتکل استاندارد شروع شود. در صورت وجود نبض و عدم وجود تنفس خود به خودی باید به مصدوم تنفس مصنوعی داد. با توجه به لزوم رعایت مسائل حفاظت فردی لازم است به عنوان جایگزین تنفس دهان به دهان از وسایل کمک تنفس از جمله ماسک و آمبوبگ استفاده کرد. در صورت عدم دسترسی به وسایل کمک تنفسی لازم است دهان مصدوم با آب کاملا شسته شود.
• در صورت بلع ، استفاده از شارکول فعال ، لاواژ معده یا خنثی سازی با بیکربنات توصیه نمی شود. در صورت نبود علایم تنفسی و توانایی بلع می توان در دقایق ابتدایی پس از بلع اسید از آب یا شیر برای رقیق کردن محتوی معده استفاده کرد. برای جلوگیری از القاء استفراغ حجم مایع تجویزی در بالغین حداکثر 250 سی سی  است.
• حفاظت فردی: لباس محافظ کامل دارای تجهیزات تنفسی استفاده کنید. مایع نشت کرده را در ظروف غیر قابل نشت جمع آوری کنید. باقیمانده را با احتیاط با مواد قلیایی، سنگ آهک خرد شده، بی کربنات سدیم یا سود خنثی کنید ، سپس با آب فراوان بشویید . برای جذب کردن از خاک اره یا دیگر جاذب های قابل احتراق استفاده نکنید .

• درمان:

  افرادی که پس از مواجهه علامتی ندارند و یا تحریک پوستی مختصری داشته اند را می توان پس از ثبت اطلاعات فردی و ذکر علایم هشدار ترخیص کرد. افراد دارای علایم تنفسی از جمله تنگی نفس و سرفه و نیز افراد با بلع اسید حتما باید به مراکز درمانی ارجاع شوند.

اقدامات درمانی در اورژانس :

• اطمینان از راه هوایی مناسب و گردش خون کافی :
  • انتوباسیون و  تهویه مکانیکی در صورت افت هوشیاری و ناتوانی در محافظت از راه هوایی ، سوختگی شیمیایی و ادم شدید حنجره ، نارسایی تنفسی
  • احیاء قلبی ریوی استاندارد در صورت ایست قلبی
  • تزریق مایعات وریدی ایزوتونیک جهت حفظ فشار خون سیتولیک بالای 90 با سرعت یک لیتر در ساعت در افراد با افت فشار خون( فشارخون سیستولیک کمتر از 90 میلی متر جیوه)
• مانیتورینگ قلبی در افراد بدحال و درمان آریتمی در صورت بروز
• در صورت تماس استنشاقی با گاز شیمیایی:

• درمان برونکوسپاسم : بتا اگونیست استنشاقی و کورتیکواستروئید وریدی
• گرافی قفسه سینه در صورت بروز سرفه و خلط
• استفاده از اکسیژن مکمل در صورت هیپوکسی
• پایش متناوب وضعیت تنفسی با معاینه بالینی و در صورت نیاز ارزیابی گازهای شریانی
• در صورت بروز ادم ریوی انتقال به بخش مراقبت های ویژه

• تماس پوستی و چشمی :
  • اطمینان از آلودگی زدایی کافی از پوست و مخاطات و معاینه کامل پوست و مخاطات
  • درمان سوختگی شیمیایی مشابه سایر موارد سوختگی با پانسمان روزانه و استفاده از مسکن مناسب
  • در صورت باقی ماندن علایم چشمی (اشک ریزش، ترس از نور، درد وقرمزی)پس از شست وشوی مناسب با آب یا سالین 0.9 درصد به مدت 15 دقیقه لازم است جهت بررسی آسیب قرنیه معاینه چشم پزشک انجام شود.
  • برای برطرف کردن اسپاسم پلک و شست و شوی کافی چشم می توان از قطره تتراکائین استفاده کرد.
• بلع اسید :

• شست و شوی فضای دهان و حلق با آب
• پرهیز از القاء استفراغ
• پرهیز از تجویز بیکربنات یا قلیا جهت خنثی سازی اسید
• تجویز سوکرالفیت جهت ترمیم مخاطی و کاهش درد
• در صورت مراجعه در دقایق ابتدایی و نبود علایم تنفسی و  نبود علایم بالینی پارگی احشا : رقیق سازی محتوی معده با حداکثر 250 سی سی آب یا شیر
• بررسی اندوسکوپیک در 12 ساعت اول جهت ارزیابی سوختگی مخاط گوارشی
• ارزیابی تنگی ناشی از سوختگی شیمیایی در هفته های بعد
• مشاوره جراحی در صورت علایم پارگی احشا

• آنتی دوت ندارد.
• همودیالیز و هموپرفیوژن به برطرف شدن علایم کمکی نمی کند.

اقدامات پاراکلینیک :

• درد قفسه سینه : نوار قلب . ارسال تروپونین سرم
• تنگی نفس : پالس اکسی متری ، گازهای شریانی ، گرافی قفسه سینه
• بیماران تحت نظر : شمارش سلول های خونی ، الکترولیت ها ، آنالیز ادرار ،کارکرد کلیوی و کبدی در بیماران بدحال
• سطح سرمی کلروسولفونیک اسید ارزیابی نمی شود.